Skuteczna pomoc prawna 24/7:

Czynność przesłuchania świadka w postępowaniu karnym – prawa, obowiązki i rola pełnomocnika

W postępowaniu karnym przesłuchanie świadków odgrywa kluczową rolę w ustalaniu faktów oraz między innymi w dowodzeniu winy oskarżonego. Jest to istotna czynność, która wymaga precyzji, odpowiednich umiejętności i przede wszystkim poszanowania praw świadka. W niniejszym artykule przedstawiona zostanie szczegółowa analiza czynności przesłuchania świadka w postępowaniu karnym, z uwzględnieniem praw i obowiązków świadka oraz roli pełnomocnika.

Każdy świadek, biorący udział w czynności przesłuchania, posiada pewne prawa, które są gwarantowane przez polski system prawny. Jednym z najważniejszych praw jest prawo do godności. Świadek musi być traktowany z szacunkiem i należytym zachowaniem bez względu na okoliczności. Ponadto, świadek ma prawo do jasnego i pełnego zrozumienia postawionych mu pytań oraz możliwość składania zeznań w sposób, który uznaje za właściwy.

Prawo świadka do obrony swojego honoru i dobrego imienia również jest kluczowym elementem. Jeżeli pytania zadawane przez strony lub sędziego naruszają prywatność lub mają charakter obraźliwy, świadek ma prawo do ochrony i odmowy odpowiedzi na takie pytania.

Obowiązki świadka

Świadek ma obowiązek zeznawać prawdę. Zeznania powinny być kompletne oraz rzetelne. Świadek powinien przedstawiać swoje zeznania w sposób logiczny i czytelny, wyrażając się zrozumiale. Ważne jest również, aby świadek skupił się na faktach, a nie na domysłach czy opinii. Przesłuchanie powinno być prowadzone w sposób uporządkowany i z pełnym poszanowaniem prawa świadka do wypowiedzi.

Zeznanie świadka jest jednym z najważniejszych dowodów w postępowaniu karnym, dlatego nieuczciwe lub fałszywe zeznania mogą wpływać na wynik sprawy oraz prowadzić do konsekwencji prawnych dla świadka. Wymiar sprawiedliwości opiera się na zaufaniu do osób składających zeznania, ponieważ to one mają najbliższy kontakt z okolicznościami danego przestępstwa. Fałszywe zeznania mogą doprowadzić do niewłaściwego skierowania oskarżenia bądź ostatecznie do skazania niewinnej osoby. Dlatego też, prawo nakłada surowe sankcje na osoby, które celowo wprowadzają w błąd organy ścigania i sądy.

Odpowiedzialność karna świadka za składanie fałszywych zeznań

Odpowiedzialność karna świadka za składanie fałszywych zeznań wynika z art. 233 §1 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem, osoba składająca zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Co ważne taka odpowiedzialność ma miejsce tylko i wyłącznie, jeżeli przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie. Czyli ustawodawca zwolnił z odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania osobę, która składała fałszywe zeznanie, nie wiedząc jednocześnie o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.

Odmowa zeznań

Mimo że świadek ma obowiązek zeznawać, istnieją jednak sytuacje, w których może odmówić odpowiedzi na pytania. Jednym z takich przypadków jest prawnie chroniony tajemnica zawodowa. Jeżeli świadek jest prawnikiem, lekarzem, duchownym lub posiada informacje objęte tajemnicą zawodową, może odmówić odpowiedzi na pytania dotyczące takiej tajemnicy.

Ponadto zgodnie z art. 183 Kodeksu postępowania karnego , świadek ma prawo do odmowy zeznań, jeżeli zeznanie mogłoby naruszyć jego własne prawa lub prawa bliskich mu osób. Prawo odmowy zeznań ma również osoba najbliższa dla oskarżonego oraz świadek, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem. Należy pamiętać, że prawo odmowy zeznań trwa mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia- art. 182 Kodeksu Postępowania karnego.

Ponadto Kodeks postępowania karnego przewiduje sytuację, w której w razie uzasadnionej obawy niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka, w tym danych osobowych, jeżeli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie w tym zakresie toczy się bez udziału stron jako „tajne” lub „ściśle tajne”.

Rola pełnomocnika

Pełnomocnik, czyli adwokat lub radca prawny, odgrywa istotną rolę podczas czynności przesłuchania świadka. Jego obowiązkiem jest chronienie praw i interesów swojego klienta oraz zapewnienie sprawiedliwości w procesie. Pełnomocnik pełni funkcję doradczą, pomaga świadkowi w przygotowaniu się do przesłuchania oraz udziela mu wsparcia emocjonalnego.
Podczas przesłuchania pełnomocnik ma prawo zadawać pytania świadkowi w celu wyjaśnienia istotnych faktów i ustalenia prawdy. Jest to istotne, z uwagi na posiadaną przez pełnomocnika wiedzę prawniczą i umiejętność zadawania kluczowych pytań, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku naruszenia praw świadka lub wystąpienia niewłaściwego zachowania ze strony innych uczestników procesu, pełnomocnik ma obowiązek interweniować i chronić swojego klienta.

Podsumowanie

Czynność przesłuchania świadka w postępowaniu karnym jest ważnym elementem ustalania faktów oraz dowodzenia winy oskarżonego. Prawa i obowiązki świadka są ściśle uregulowane przez polskie prawo, a czynność przesłuchania powinna być prowadzona z pełnym poszanowaniem tych praw. Rola pełnomocnika, jako adwokata lub radcy prawnego, ma kluczowe znaczenie w zapewnieniu ochrony praw świadka i zapewnieniu sprawiedliwości w procesie. Przesłuchanie świadka to skomplikowany proces, który wymaga precyzji, wiedzy i profesjonalizmu ze strony wszystkich uczestników procesu.


Czy potrzebujesz pomocy prawnej związanej z przestępstwem, o którym mówi ten artykuł?

Skontaktuj się z naszą kancelarią prawną już dzisiaj. Uzyskaj wsparcie doświadczonego adwokata, który pomoże Ci zrozumieć Twoje prawa i - jeśli zajdzie taka potrzeba - będzie Cię reprezentował. Pamiętaj, że im wcześniej się z nami skontaktujesz, tym więcej zwykle mamy możliwości skutecznego działania w Twojej sprawie.

Adwokat Szychułda-Baran blog

Adwokat Anna Szychułda-Baran

Członek Izby Adwokackiej w Warszawie. Specjalizuje się w sprawach karnych, karnych skarbowych, przestępczości gospodarczej oraz sprawach cywilnych.